शाळकरी विद्यार्थी आणि कुटुंबांसाठी CSMVS ने आखले भेटीचे नियम

छत्रपती शिवाजी महाराज वास्तू संग्रहालयाला भेट देण्याचा विचार करणाऱ्या कुटुंबांना आणि शाळकरी गटांना प्रवेशद्वारावर कोणत्याही अडचणी येऊ नयेत, यासाठी संग्रहालयाने स्वतःच्या अधिकृत सूचना जाहीर केल्या आहेत. CSMVS ने आपल्या भेटीकर्त्यांना सुरक्षा रक्षक आणि कर्मचाऱ्यांच्या सूचनांचे पालन करण्यास, दालनांमध्ये खाद्यपदार्थ व पेये आणणे टाळण्यास, परिसर स्वच्छ ठेवण्यास आणि संग्रह पाहण्यात किंवा अभ्यास करण्यात मग्न असलेल्या इतर भेटीकर्त्यांचा आदर करण्यास सांगितले आहे. हे नियम म्हणजे सहलीच्या नियोजनाचा पर्याय नाहीत, मात्र संग्रहालयाच्या आत काय अपेक्षित आहे, हे ते स्पष्टपणे सांगतात.

संग्रहालयाच्या म्हणण्यानुसार, भेटीकर्त्यांनी कलाकृती, शोकेस किंवा प्रदर्शन पृष्ठभागांना स्पर्श करू नये किंवा त्यांना टेकू नये. तसेच शाईचे पेन, परमनंट मार्कर, कोळसा, पेस्टेल आणि वॉटरकलर किंवा तेलरंग यांसारखे साहित्य दालनांमध्ये आणण्यास मनाई आहे. सेल्फी स्टिकलाही परवानगी नाही. मुले असलेल्या कुटुंबांसाठी आणि पेन्सिल केस किंवा आर्ट किट सोबत आणण्याची सवय असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी या सूचना विशेष महत्त्वाच्या आहेत.

अधिकृत माहितीनुसार, मोठ्या बॅग, बॅकपॅक, लॅपटॉप बॅग आणि सामान संग्रहालयाच्या प्रवेशद्वाराजवळील सामान काउंटरवर जमा करावे लागते. प्रत्येक बॅग सोबत नेता येईल, या समजुतीने येण्याऐवजी भेटीकर्त्यांनी याचे आधीपासूनच नियोजन करावे. संग्रहालयाने हेही स्पष्ट केले आहे की, संपूर्ण परिसरात धूम्रपान आणि वेपिंगला मनाई आहे. शिवाय दारूगोळा, धारदार वस्तू, ज्वालाग्राही पदार्थ, तंबाखूजन्य उत्पादने आणि मद्य यांनाही प्रतिबंध आहे.

CSMVS ने शाळांसाठी अतिरिक्त नियोजन सूचनाही दिल्या आहेत. विद्यार्थ्यांच्या शाळेच्या बॅग बसमध्येच ठेवाव्यात, आणि शाळांनी विद्यार्थ्यांसोबत पुरेसे शिक्षक व कर्मचारी पाठवावेत, असे सांगण्यात आले आहे. नियोजित परस्परसंवादी सत्र किंवा माहितीपूर्ण मार्गदर्शित सहलीच्या दोन आठवडे आधी शिक्षण विभागाशी संपर्क साधण्याची विनंती करण्यात आली आहे. विद्यार्थ्यांना केवळ एक वही आणि पेन्सिल सोबत आणता येईल; पेन्सिल केस, पाउच, पेन किंवा मार्करला परवानगी नाही. तसेच संग्रहालय परिसरात खाण्यासाठी जागा नाही, मात्र पिण्याच्या पाण्याची सुविधा उपलब्ध आहे, असेही नमूद करण्यात आले आहे.

ही माहिती शाळेची सहल आयोजित न करणाऱ्यांसाठीही उपयुक्त आहे. शांत संग्रहालय भेटीसाठी वस्तूंचे संरक्षण, मार्ग मोकळे ठेवणे आणि कर्मचाऱ्यांना दालने सांभाळण्यास मदत करणे आवश्यक आहे. CSMVS ने हे देखील नमूद केले आहे की, काही दालने विशेष कामांमुळे बंद असू शकतात, त्यामुळे एखाद्या विशिष्ट संग्रहाशी संबंधित नियोजन असल्यास गट निघण्यापूर्वी याची खातरजमा करावी. दक्षिण मुंबईतील या संग्रहालयाला आदरपूर्वक भेट देण्यासाठी संग्रहालयाने प्रकाशित केलेले नियम एक व्यावहारिक आणि तथ्यात्मक चौकट उपलब्ध करून देतात.